The Lifelong Learner

Khi nhắc đến chữ “Thiền” hay con đường “Tâm Linh”, mình thường nhận lại được cái nhìn đầy vẻ hoài nghi đến từ những người xung quanh. Có lẽ là cái hình ảnh về Thiền với những khả năng siêu hình, có thể cho con người ta một thứ quyền lực tối cao nào đó đã ăn sâu vào tiềm thức của rất nhiều con người qua rất nhiều thế hệ. Do đó, thay đổi được góc nhìn này cũng là một điều không hề dễ dàng.

Trong bài viết này, mình muốn đưa các bạn đến một chủ đề rất thú vị, rất khoa học nhưng ở một mặt nào đó, cũng rất tâm linh. Đó là câu chuyện về số 0.

Số 0 đến với cuộc đời bạn từ rất sớm, lúc tâm trí của bạn bắt đầu hình thành thì bạn đã biết trả lời bằng hai từ là “có” hoặc “không”. Lớn lên một chút nữa, bạn bắt đầu đi học, được các thầy cô dạy cho cách đếm số, cách công trừ nhân chia. Từ đó bạn cũng được tiếp xúc và làm việc với số 0 nhiều hơn. Số 0 rất quan trọng, nó là một nền tảng lớn trong sự phát triển của toán học, của khoa học máy tính và từ đó là vô vàn những phát minh giúp cho nền văn minh của loài người phát triển được tới ngày hôm nay.

Nhưng bạn đã bao giờ đặt cho mình câu hỏi, là liệu số 0 có thực sự tồn tại?

“Zero is in the mind, but not in the sensory world” – Robert Kaplan, giáo sư bộ môn toán học của đại học Harvard.

Khác với những con số khác như một, hai hoặc ba, số 0 thực chất là rất khó, hoặc có khi là không thể tìm thấy trong tự nhiên. Số 0 là biểu tượng cho sự “trống rỗng” hay sự “vắng mặt” của các vật thể. Nhưng thực tế đã cho ta thấy rằng, không có một vật thể nào trong vũ trụ này là hoàn toàn trống rỗng. Lấy ví dụ là một chiếc cốc. Khi chiếc cốc này đang không có nước, bạn sẽ nói với tôi rằng chiếc cốc này hoàn toàn trống rỗng. Nhưng câu nói này thực chất lại hoàn toàn sai. Bởi ngay cả khi chiếc cốc đó không có nước, thì nó cũng chứa đầy không khí, vi khuẩn hay muôn nghàn nguyên tử mà chúng ta không thể nhìn bằng mắt thường. Theo các nhà khoa học, số 0 đích thực – tức là sự trống rỗng tuyệt đối – có lẽ chỉ tồn tại trước vụ nổ lớn (“Big Bang”).

SỰ LIÊN QUAN GIỮA SỐ 0 VÀ TÂM LINH

Nếu các bạn đang nghĩ là mình sẽ nhắc tới “thần số học” thì cho mình xin lỗi nhé, các bạn nhầm rồi .

Mình muốn quay lại với tình huống ở đầu bài viết. Rất nhiều người không tin vào Thiền hay con đường tâm linh vì họ tin vào khoa học, họ tin vào một cái gì đó mà ta có thể chứng minh được. Nhưng nếu là như vậy, thì họ cũng không nên “tin tưởng” vào số 0, bởi vì sự tồn tại của số 0 không thể chứng minh được.

Việc tin vào số 0 giống như việc bạn tin vào Thượng Đế vậy. Trong cuốn sách “A Brief Answer to the Big Questions”, nhà vật lý học Stephen Hawking cũng từng đưa ra giả thuyết rằng chính cái sự trỗng rỗng tuyệt đối đã tạo ra vạn vật ở trong vũ trụ như ngày hôm nay. Hơn thế, số 0 có lẽ còn xuất hiện trong đời sống của bạn nhiều hơn là sự xuất hiện của Thượng Đế. Vì vậy, thay vì tôn sùng Thượng Đế, phải chăng chúng ta nên “thờ cúng” số 0 như cái cách mà Sheldon Cooper trong loạt phim “Young Sheldon” đã làm?

Nói vui thôi nhé . Mình chỉ muốn mượn ví dụ này để nói ra quan điểm của mình là chúng ta nên mở rộng tư duy để đón nhận những kiến thức, những góc nhìn mới, cho dù góc nhìn đó là của khoa học hay của tâm linh, của một nhà bác học hay của một người nông dân bình thường. Mọi góc nhìn đều có giá trị nếu bạn chịu mở lòng tiếp thu.

THIỀN VÀ SỐ 0

Trên lý thuyết, mình chỉ biết một nơi mà sự rỗng lặng tuyệt đối như số 0 tồn tại, đó là ở Tâm Không. Bản chất của Tâm Không như hư không trong suốt và rỗng lặng, không bị pha tạp, không bị vướng mắc bởi phải trái đúng sai, bởi tâm trí phiền não. Tâm trí giống như những áng mây mù, khi chúng ta quá tập trung vào những áng mây đến đi, chúng ta sẽ không thể nhận ra bầu trời trong xanh rỗng lặng vốn luôn ở đằng sau. Người nhận ra được Tâm Không ở ngay tại tự thân vốn có của mình sẽ không còn bị tâm trí sanh diệt lôi đi, từ đó mà luôn tự tại và an nhiên.

“Những ai đã chứng và thể nhập được với tâm không thì vị ấy sẽ có được bình an trước mọi biến động của cuộc đời. Tâm không chính là tâm bất biến – bất biễn giữa dòng đời luôn biến động đổi thay” – Thầy Pháp Nhật, Phàm chẳng bớt Thánh chẳng thêm.

Frankfurt, ngày 17.01.2024,