The Lifelong Learner

Trong bài viết trước mình có nói với mọi người là bản thân mình mặc dù làm việc trong lĩnh vực tài chính nhưng không có đầu tư gì nhiều phải không ạ? Hôm nay, mình xin phép được chia sẻ thêm một chút suy nghĩ của mình về việc này nhé!

Đối với những ai đã học hoặc làm việc trong lĩnh vực tài chính thì những chia sẻ này của mình không hề mới. Thực ra chúng hoàn toàn là những kiến thức căn bản. Nhưng mình nghĩ là đối với những ai không có cơ hội tiếp xúc nhiều với ngành tài chính nhưng vẫn muốn tham gia đầu tư thì có lẽ là bài viết này sẽ mang lại cho họ một giá trị nào đó.

Bài viết này sẽ không giúp cho các bạn trở thành nhà đầu tư thông thái, kiếm được nhiều tiền trên thị trường tài chính. Nhưng nó có thể giúp cho bạn nhận ra một số “điềm báo” dành cho những khoản đầu tư “có vấn đề”, tránh việc bị kẻ xấu lợi dụng.

1. There ain’t no such thing as a free lunch

Câu này dịch sang tiếng việt có nghĩa là “Không có bữa trưa nào là miễn phí cả”. Nói vui theo tiếng việt của mình thì cũng có thể hiểu câu nói này với ý nghĩa là “không làm thì sẽ không có ăn”.

Việc đầu tư tài chính, thoạt nhìn thì có vẻ dễ dàng. Thậm chí là trong thời hiện đại bây giờ, chỉ cần có một chiếc điện thoại, truy cập được vào mạng internet là chúng ta có thể bắt đầu mua và bán các mặt hàng tài chính khác nhau để kiếm lời rồi.

Tuy nhiên, để có thể kiếm lời, chúng ta luôn luôn phải trả một cái giá nào đó. Có thể là thời gian, có thể là tiền bạc, có thể là công sức, có thể là lòng tin, vân vân và mây mây… Nhưng trong bài viết hôm này, mình sẽ “đơn vị hóa” cái giá phải trả này bằng “rủi ro”.

2. No Risk, No Reward

Câu nói này thực ra có liên quan mật thiết với câu nói ở trên.

Trước tiên, nếu chúng ta xem xét về việc đầu tư chỉ đơn giản là bỏ tiền vào một danh mục nào đó và chờ nó sinh lời. Thì số lượng lời mà bạn kiếm được, luôn tỉ lệ thuận với số “rủi ro” mà bạn phải đánh đổi.

Nói đến đây thì ai đã từng đầu tư chắc cũng sẽ phản biện với mình là nếu chúng ta có hiểu biết về tài chính, có sự nhạy bén trong kinh doanh, biết nắm bắt thị trường thì vẫn sẽ tìm ra được những khoản đầu tư có “rủi ro thấp” mà “lợi nhuận thì lại cao”.

Các bạn nói đúng, nhưng mình cũng không nghĩ là mình sai. Key words trong vấn đề này là “thông tin” và sự “hiểu biết”.

Vì nếu hiểu đúng về rủi ro thì nó đến từ “sự ngẫu nhiên”, nghĩa là đến từ những thứ mà chúng ta không lường trước được vì chúng ta không có đủ thông tin. Như vậy, đối với những người quyết định đầu tư mà bản thân họ không có một chút thông tin hay hiểu biết nào thì mức độ lợi nhuận của họ hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ rủi ro. Nói một cách khác, thì nó chẳng khác gì việc chơi cờ bạc.

Thông tin hay hiểu biết ở đây là kết quả của nhiều năm trau dồi, học hỏi, trải nghiệm trong thương trường, tích lũy qua đời sống. Là kết quả của việc nghiên cứu thị trường, nghiên cứu tình hình kinh doanh của các danh mục đầu tư. Thậm chí là cực đoan hơn nữa chính là thời gian bạn phải bỏ ra để tham gia những cuộc họp cổ đông, gặp gỡ chủ doanh nghiệp rồi sử dụng “đắc nhân tâm” để tìm ra những thông tin mà không phải ai cũng có được.

Việc tìm kiếm thông tin và sự hiểu biết rõ ràng là sẽ “hao tổn” tài nguyên của bạn. Vì vậy, khi có được những thông tin này, “rủi ro” của bạn tuy được giảm. Nhưng lợi nhuận của bạn thực ra lại đến từ quá trình tìm kiếm này, tức là vẫn theo kiểu “làm công ăn lương”.

Nói tóm lại, thì mình thấy câu “No Risk, No Reward” vẫn là một kim chỉ nam rất tốt trong đầu tư. Bởi vì dựa trên những phân tích ở trên, nếu chúng ta nhìn nhận một khoản đầu tư như “một bữa trưa miễn phí” thì cái giá tối thiểu mà chúng ta phải trả chính là chấp nhận rủi ro.

3. Hầu hết mọi giá trị ở trên đời đều đến từ niềm tin

Mọi thứ trên thế giới này đều không có giá trị gì, cho đến khi chúng ta cho nó một giá trị nào đó.

Chính vì vậy, giá trị của các mặt hàng trên thị trường tài chính phụ thuộc rất nhiều, nếu không muốn nói là hoàn toàn vào niềm tin của các nhà đầu tư. Các nhà đầu tư càng có nhiều niềm tin vào một mặt hàng nào đó và chịu bỏ tiền ra mua mặt hàng này thì giá trị của nó càng cao (quy luật cung cầu).

Vậy thì chúng ta làm thế nào định giá được một khoản đầu tư?

Tất nhiên là ý tưởng ban đầu của việc đầu tư là để tham gia gián tiếp vào công việc kinh doanh của một công ty nào đó. Đồng nghĩa với việc kinh doanh càng phát triển thì niềm tin của nhà đầu tư đối với công ty đó sẽ càng được nâng cao. Vì vậy, nghiên cứu thị trường, nghiên cứu tình hình kinh doanh tất nhiên vẫn là một “hướng” để xác định được giá trị của một khoản đầu tư.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư đều là con người, mà con người thì nổi tiếng là “cảm xúc” nhiều hơn “lý trí”. Vì vậy, việc định giá một khoản đầu tư đôi khi còn phụ thuộc vào tâm lý của các nhà đầu tư.

Một minh chứng cụ thể là đầu tư vào “tiền ảo” Bitcoin (mình chỉ nói về Bitcoin nhé, không nói về toàn bộ thị trường tiền ảo). Giá trị nằm đằng sau Bitcoin là công nghệ blockchain. Nhưng công nghệ blockchain của Bitcoin thì từ hồi ra mắt không hề có thêm cải tiến gì rõ rệt. Bitcoin không hề mang cho con người một giá trị “hữu hình” nào vì nó cũng không thể sử dụng làm một phương tiện thanh toán giống như cái ý tưởng ban đầu. Bởi lẽ này, giá trị của Bitcoin hoàn toàn phụ thuộc vào niềm tin của nhà đầu tư. Và cái niềm tin này thì rất khó để có thể nắm bắt được.

Trước khi đầu tư, chúng ta hãy đặt cho mình một câu hỏi, là liệu chúng ta có thực sự định giá được khoản đầu tư đó.

4. Never invest in something you don’t understand

Và cuối cùng là câu nói nổi tiếng của bác Warren Buffett, một trong những nhà đầu tư thành công nhất tại Mỹ, đó là không bao giờ đầu tư vào những thứ mà chúng ta không hiểu.

Nếu chúng ta không có sự hiểu biết về cách hoạt động của mô hình kinh doanh, về những giá trị mà một khoản đầu tư có thể tạo ra thì những thông tin mà chúng ta thu thập được chỉ là thông tin mà thôi. Chỉ khi chúng ta thực sự hiểu thì chúng ta mới đánh giá được một khoản đầu tư một cách toàn diện và nhận diện được toàn bộ những yếu tố rủi ro đi kèm với nó.

Bạn không hiểu về blockchain? Bạn đừng đầu tư vào Bitcoin…

Bạn không hiểu về mô hình kinh doanh game? Bạn đừng đầu tư vào Gamestop…

Đừng để cảm xúc nhất thời ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của bạn.

Tổng kết

Sau khi áp dụng những “kim chỉ nam” ở trên vào trường hợp của mình, thì mình quyết định là không đầu tư chủ động, nghĩa là không tự lập cho mình một danh mục đầu tư và quản lí nó. Đơn giản là vì mình thấy kinh nghiệm kinh doanh, khả năng phân tích thị trường, hiểu biết và nguồn thông tin của mình chưa đủ để có thể “đánh bại” thị trường. Vì vậy, đối với mình, đầu tư thụ động là giải pháp tối ưu hơn.

Ngoài đầu tư tài chính thì đối với mình, khoản đầu tư hợp lý nhất chính là đầu tư vào chính bản thân mình, không bổ ngang thì cũng bổ dọc !

Frankfurt, ngày 19 tháng 5 năm 2024