The Lifelong Learner

It is a Vietnamese word that I only truly began to hear in recent years, when I started to open my heart more to the teachings of Buddhism.

To be honest, at first I didn’t really understand what it meant. Every time I heard someone talk about an lạc (peacefulness), they seemed to describe it differently. I tried to look up its definition, but the more I searched, the more bewildered I became. The word seemed to be wrapped in lofty philosophies and flowery language. It was captivating to read, yet I still couldn’t picture clearly what that state of peacefulness really was.

And yet, words like “joy,” “calmness,” or “unburdened” brought back to me a distant memory…

It was a scorching summer in Hanoi. I was only about seven or eight years old then, enjoying my summer break at home. Hanoi at that time seemed to have less smog than it does now; the sky was clearer, and the sunlight poured into the small bedroom that my brother and I shared. The room was barely six square meters, with an old wooden bed draped in a mosquito net we never bothered to take down out of laziness. The bed stood right next to the window.

The surrounding houses were not as tall back then, so from that little window I could see farther than I can now. In the background was the steady hum of an electric fan, sometimes broken by the distant call of the scrap collector, the puttering of passing motorbikes, or the occasional quarrels of the neighbors.

Back then, the internet was still unfamiliar, smartphones didn’t exist. I would simply lie there, surrendering to the sultry summer afternoon, feeling as light as air. No homework, no expectations, no deadlines, no worries. Just lying still, breathing, and letting the sunlight filter through the leaves outside the window, dancing in warm, glimmering patches.

I didn’t know what to call that state of being. I only remember that, in that moment, a simple question suddenly flickered in the mind of the seven-year-old boy:

“Could this moment last forever?”

---

Đó là một từ tiếng Việt mà tôi chỉ mới thực sự nghe đến trong vài năm gần đây, khi bắt đầu mở lòng hơn với những triết lý của Phật giáo.

Thú thật, thuở đầu tôi không hiểu mấy về ý nghĩa của từ này. Mỗi lần nghe ai đó nói về an lạc, cách họ diễn đạt lại khác nhau. Tôi thử đi tìm định nghĩa, nhưng càng tìm càng thấy rối rắm. Từ ấy dường như được gói ghém trong những tầng triết lý thanh cao và những lời lẽ hoa mỹ. Đọc thì thấy cuốn hút, nhưng bản thân tôi vẫn không hình dung rõ ràng: rốt cuộc trạng thái an lạc là gì?

Dẫu vậy, những chữ như “yên vui”, “thanh thản”, “không vướng bận” lại khiến tôi nhớ đến một kỷ niệm xa xưa…

Đó là một mùa hè nắng gắt ở Hà Nội. Tôi lúc ấy chỉ chừng bảy, tám tuổi, đang tận hưởng kỳ nghỉ hè ở nhà. Hà Nội thời đó có lẽ còn ít khói bụi hơn bây giờ, bầu trời xanh trong hơn, ánh nắng vàng tràn vào căn phòng ngủ nhỏ của hai anh em. Căn phòng vỏn vẹn chỉ khoảng sáu mét vuông, chiếc giường gỗ cũ kỹ phủ tấm màn chống muỗi mà anh em tôi chẳng bao giờ gỡ xuống vì lười. Giường kê sát cửa sổ.

Những ngôi nhà quanh đó khi ấy chưa xây cao, nên từ khung cửa sổ nhỏ, tôi có thể nhìn xa hơn bây giờ. Bên tai là tiếng quạt máy đều đặn, thỉnh thoảng vọng lên tiếng rao của cô ve chai, tiếng xe máy phành phạch qua lại, hay tiếng cãi vã nho nhỏ của mấy bác hàng xóm về những câu chuyện đời thường.

Ngày đó, internet vẫn còn xa lạ, điện thoại thông minh chưa xuất hiện. Tôi chỉ nằm đó, thả người trong cái trưa hè oi ả, mà thấy mình nhẹ tênh. Không bài tập, không kỳ vọng, không deadline, không lo toan. Chỉ là nằm yên, hít thở và để ánh nắng lọc qua tán lá ngoài cửa sổ chiếu xuống, lấp lánh và ấm áp.

Tôi không biết gọi tên trạng thái ấy là gì. Chỉ nhớ rằng, vào khoảnh khắc ấy, trong đầu cậu bé bảy tuổi bỗng lóe lên một câu hỏi ngây thơ:

“Liệu khoảnh khắc này có thể kéo dài mãi không?”